Πτώση της ζήτησης κατά 66% καταγράφεται το 2009 σύμφωνα με τα στοιχεία της Εθνικής Τράπεζας, όπως επισημάνθηκε στην πρόσφατη ημερίδα του Ελληνικού Ινστιτούτου Εκτιμητικής (ΕΛΙΕ), με θέμα την πορεία της κτηματαγοράς.

Σύμφωνα με τους εισηγητές της έρευνας Ι. Γόρδιο και Α. Παπαορφανός, οι τιμές των ακινήτων το 2009 παρουσίασε πτώση 10% στις τιμές των νέων κατοικιών και μεγαλύτερη στις μεταχειρισμένες.

Το σημαντικότερο όμως γεγονός που παρατηρήθηκε είναι η κάθετη πτώση της ζήτησης, καθώς όπως προκύπτει από τα στοιχεία της ΕΤΕ, οι αγοραπωλησίες που άγγιξαν το 2005 στις 215.148 έχουν υποχωρήσει το 2009 στις 94.801.Οι αιτίες που προκάλεσαν την πτώση στην αγορά ακινήτων είναι η οικονομική κρίση που περιόρισε την αγοραστική δύναμη. Επίσης η μεγάλη ζήτηση για αγορά κατοικίας τα προηγούμενα χρόνια δημιούργησε προσδοκίες στους κατασκευαστές και οδήγησε στην κατασκευή πολλών νέων κατοικιών.

Το αποτέλεσμα είναι να εκτιμάται ότι υπάρχει υπερπροσφορά της τάξης των 200.000 νεόδμητων διαμερισμάτων πανελλαδικά, εκ των οποίων το 40% βρίσκεται στην Αττική και τέλος, η κατοικία έχει παύσει να είναι μία επενδυτική ευκαιρία που αποφέρει σταθερό και σοβαρό εισόδημα.

Σήμερα στις αρχές του 2010 – έχει καταγραφεί για δεύτερη χρονιά μία ήπια πτώση στις ζητούμενες τιμές των ακινήτων, η οποία ωστόσο εκτιμάται ότι είναι μεγαλύτερη και δεν έχει καταγραφεί ακόμη στα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος.

Την ίδια άποψη εξέφρασαν και οι υπέυθυνοι της Alpha Aστικά Ακίνητα, σύμφωνα με τους οποίους το ποσοστό της πραγματικής μείωσης είναι σχεδόν αδύνατο να προσδιορισθεί. Επιπλέον δε διάφορα μέτρα (ΦΠΑ κτλ) από το 2004 και μετά, συντηρούσαν μία δυναμική στην αύξηση των τιμών (των κατοικιών) η οποία δεν συμβάδιζε με την γενικότερη οικονομική κατάσταση που παρουσίαζε σημάδια κόπωσης πολύ νωρίτερα από τον Οκτώβριο του 2008 και τα είχε δείξει στην αγορά ορισμένων επαγγελματικών χώρων (πχ γραφείων και εργοστασίων), ενώ η αγορά κατοικίας άρχισε να «κόβει ταχύτητα» στις πωλήσεις από το 2007 και δεν διόρθωσε τις τιμές με αποτέλεσμα να αυξηθεί η «φούσκα».

Οσον αφορά το ερώτημα γιατί η πτώση των τιμών των ακινήτων δεν είναι μεγαλύτερη παρότι η ζήτηση έχει υποχωρήσει δραματικά, η απάντηση που δίνεται από τους εισηγητές της έκθεσης είναι ότι επειδή στην ελληνική αγορά δραστηριοποιούνται μικροί κυρίως κατασκευαστές και όχι μεγάλες εταιρίες, ο κατακερματισμός αυτός μετριάζει κάπως τις επιπτώσεις μιας σοβαρής κρίσης στην αγορά.

Επίσης το ποσοτό δανεισμού των κατασκευαστών κατοικιών είναι περιορισμένο και επομένως αυτοί δεν δέχονται ιδιαίτερη πίεση για αισθητή μείωση των τιμών.

Επομένως αντί της πτώσης της τιμής, παρατηρείται να παρέχονται δωρεάν οι θέσεις στάθμευσης, οι αποθήκες ή οι παροχές.

Αντιθέτως υπάρχει αισθητή έκπτωση στην τιμή πώλησης των υμιυπαίθριων χώρων.

Οσον αφορά τις επιμέρους περιοχές της Αθήνας, στα νότια προάστια υπάρχει μία γενικευμένη ήπια πτώση, ενώ στην περιοχή γύρω από τον Πειραιά συνεχίστηκε η πτωτική τάση που είχε παρατηρηθεί και πέρυσι.

Για το 2010 σύμφωνα με τα στοιχεία της Εθνικής Τράπεζας εκτιμάται ότι θα υπάρξει περαιτέρω και σημαντικότερη πτωτική τάση στις τιμές των ακινήτων καθώς όχι μόνο δεν διαφαίνονται οι συνθήκες εκείνες που θα αυξήσουν την ζήτηση αλλά αντίθετα προστίθενται νέοι αρνητικοί παράγοντες όπως είναι η επιβολή νέων φόρων, οι αρνητικοί ρυθμοί ανάπτυξης της οικονομίας, η επαγγελματική ανασφάλεια των μεσαίων στρωμάτων ενώ οι τράπεζες είναι φεδωλές στην χορήγηση δανείων.

Όσο αφορά στα οικόπεδα τα συμπεράσματα είναι ακόμη πιο δύσκολα αφού:

οι πράξεις είναι ακόμα πιο περιορισμένες, μεγάλο μέρος των αγοραστών αποτελούν οι εργολάβοι, οι οποίοι λόγω της πτώσης της ζήτησης δεν θέλουν να δεσμεύουν κεφάλαια, ενώ οι οικοπεδούχοι βλέπουν τις αντιπαροχές και τις προσφερόμενες τιμές να πέφτουν και εφόσον δεν έχουν ανάγκη άμεσης ρευστότητας τηρούν στάση αναμονής. Αλλωστε τα οικόπεδα πέρα από την φορολογία ακίνητης περιουσίας δεν έχουν άλλα έξοδα συντήρησης ή φθορές ώστε να καθίσταται ασύμφορη η αναμονή.

Οσον αφορά την ζήτηση για διάφορες κατηγορίες οικοπέδων, σύμφωνα με τα στοιχεία της Alpha Αστικά Ακίνητα, τα αγροτεμάχια βρίσκονται στα …αζήτητα, τα εκτός σχεδίου (εντός Αττικής, στα περίχωρα μεγάλων πόλεων και σε τουριστικά μέρη) παρουσιάζουν κάποια κινητικότητα γήπεδα. Τέλος για τα εντός σχεδίου η ζήτηση παρουσιάζεται μειωμένη σε σχέση με το παρελθόν και σε χαμηλότερες τιμές με αποτέλεσμα να περιορίζονται οι πράξεις.

Συμπερασματικά θα μπορούσαμε να πούμε ότι η ελληνική αγορά ακινήτων οδηγείται σε ύφεση από την οποία δύσκολα θα εξέλθει αν δεν υπάρξουν σημάδια ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας ή άλλες κινήσεις που μπορεί να αναζωογωνήσουν και να δώσουν νέα ώθηση στην κτηματαγορά.